top of page
Zoeken
  • Foto van schrijverEmerson Terinathe

"We wisten eigenlijk niet beter"

"We wisten eigenlijk niet beter." Het antwoord van mijn moeder is veelzeggend, nadat ik haar een app berichtje had gestuurd, tijdens het zien van de documentaire "Molukkers in Nederland" van journalist Coen Verbraak. Omdat ik samen met 13 andere Molukkers heb meegewerkt aan de documentaire, werden wij afgelopen woensdag uitgenodigd om de voorvertoning bij te wonen in het oude Vara gebouw in Hilversum.


"We wisten eigenlijk niet beter." Na het zien van archiefbeelden van diverse voormalige Duitse concentratiekampen, waaronder Schattenberg, blijft dat zinnetje door mijn hoofd spoken. Mijn ouders zijn daar geboren, een aantal jaren nadat mijn opa's en oma's na aankomst in Nederland daarheen werden vervoerd. Ze waren destijds nog in de veronderstelling dat het om een tijdelijk verblijf ging. Hun hutkoffer bleef voor lange tijd dicht.

Toen ik in de Molukse wijk van Assen opgroeide, groeide ik natuurlijk op met sommige verhalen over Schattenberg. Vaak waren dat de leuke herinneringen die ouders dan met hun kinderen deelden. Wij, van de 3e generatie, wij kregen verhalen te horen over de leuke kindertijd die zij hadden. Elke dag in het bos spelen, barak tegen barak voetballen, noem maar op. Als jong volwassene kreeg ik langzamerhand schrijnende herinneringen te horen van mijn opa van vaderskant. Opa van moederskant, opa Nani Rering, overleed in 1990 toen ik net 12 jaar oud was. Ik heb jammer genoeg geen gesprekken met hem kunnen voeren, die ik wel met mijn opa van vaderskant, Opa Oetjoe, heb kunnen voeren.


Aan de hand van de verhalen en foto's die ik uit die periode had gezien, dacht ik dat ik een vrij goed beeld had van Schattenberg. Niet is minder waar. Tijdens het zien van de voorvertoning schrok ik. Daar zag ik beelden van diverse "Molukse woonoorden", het was verschrikkelijk. Ijzeren bedden en stapelbedden, matras en kussens van stro die ze zelf moesten opvullen, vlooien, tocht, vieze wc's, met z'n allen in een piepklein ruimte.

Alsof ontslag uit het K.N.I.L. na aankomst in NL nog niet erg genoeg was, moesten mijn opa's en oma's met hun kinderen ook nog eens onder zulke erbarmelijke omstandigheden leven in een koud, kil en vreemd land waar ze niet eens wilden zijn! Onmenselijk kan ik beter zeggen. Stank voor dank na alles wat het Molukse volk voor Nederland had gedaan.


"We wisten niet beter." Eigenlijk is het ook beter dat mijn ouders destijds niet beter wisten, want als ze het wel hadden geweten, wat dan? De gevolgen waren, denk ik, dan niet te overzien. Trauma's voor het leven, voor zover Molukkers van de 1ste en 2e generatie die nog niet hadden opgelopen door hun verblijf in die kampen. Hoe onze opa's, oma's en ouders destijds waren opgevangen, staat in schril contract met hoe Nederland tegenwoord vluchtelingen opvangen. Dat maakt mij nog steeds kwaad, want de gevolgen van het verblijf in die kampen zijn nog steeds zichtbaar! Ik sluit niet uit dat het verblijf in die kampen een grote oorzaak is van gezondheidsproblemen bij de 1ste en 2e generatie, bijvoorbeeld COPD en kanker! Het is schrikbarend en wrang om dat te constateren zonder dat ook daadwerkelijk te kunnen bewijzen. Dat de gezondheid van de 1ste en 2e generatie Molukkers slecht is, is een feit. Nederlandse Staat is hiervoor verantwoordelijk!


"We wisten eigenlijk niet beter." Ik weet nu wel beter. Ik ben blij dat ik het weet. Zo kan ik mijn opvoeding, mijn identiteit, in een ander perspectief zetten. Als kind nam ik alles voor lief en vanzelfsprekend. Natuurlijk, net zoals vele 3e generatiegenoten, had ook ik een vrij harde Molukse opvoeding. Ook daarover wisten onze ouders niet beter. De pijn, zowel fysiek als geestelijk, ging van generatie op generatie. Voor een groot deel van mijn leven was dat vrij radicaal bepalend. Maar ik weet nu beter en kan bepaalde emoties en gedachtegang na het zien van deze beelden, beter kanaliseren.


De vierdelige documentaire "Molukkers in Nederland" van journalist Coen Verbraak is vanaf woensdag 19 mei 2021 wekelijks om 20.30 uur te zien op NPO BNNVARA.


118 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven
Post: Blog2_Post
bottom of page